Adoptie in China

Achtentwintig jaar zucht onder De bevolkingspolitiek van China is al circa 30 jaar van kracht. De wrede beslissing om afstand te doen van een kind voor adoptie kan soms worden verzacht, door een tweede kind bijvoorbeeld bij familie onder te brengen.

Op het Chinese platteland kunnen koppels van wie de eerstgeborene een meisje is vaak ongestraft toch een tweede kind krijgen.

Hoewel de waardering voor dochters - voornamelijk in de steden - groeit, worden nog veel babymeisjes in China afgestaan voor adoptie of te vondeling gelegd. Weeshuizen en welzijnsinstellingen zijn vooral gevuld met meisjes en gehandicapte kinderen.

Schattingen van het aantal vondelingen - wederom meest babymeisjes - lopen uiteen van tienduizenden tot meer dan honderdduizend per jaar. Volgens de overheid neemt het aantal vondelingen de laatste jaren af, maar exacte cijfers ontbreken. Ook het precieze aantal adopties is onduidelijk.

Uit Amerikaans-Chiness onderzoek was al gebleken dat de meerderheid van de geadopteerde kinderen in China te vondeling is gelegd. Volgens het onderzoek waren de meeste ouders die een kind afstaan getrouwd en tussen de 25 en 40 jaar oud. Zo’n negentig procent kwam van het platteland en werkte in de landbouw. In ruim vijftig procent van de gevallen nam de biologische vader de beslissing het kind af te staan. Bij veertig procent nam het echtpaar samen het besluit.

Officieel is afstand doen van kinderen een misdaad in China, maar er wordt zelden iemand voor gestraft. Radeloze ouders leggen baby’s vaak te vondeling in de buurt van wees- of ziekenhuizen, politiebureaus of op openbare plekken als treinstations en markten. Soms gaan ouders van pasgeborenen bewust op zoek naar families waarvan ze denken dat die - bijvoorbeeld vanwege onvruchtbaarheid - een kind willen adopteren, of gezinnen die rijk of ruimhartig genoeg zijn om een vondeling te accepteren. Een chinese onderzoeker schat dat informele, ongeregistreerde adopties wel tachtig procent van alle adopties op het platteland kunnen uitmaken. De meeste adopties gaan niet via weeshuizen, maar worden binnen familie of via-via geregeld.

In sommige gevallen kan bijvoorbeeld het overlijden van één van de ouders reden zijn voor het afstaan van een kind.

Hoewel de voorkeur voor zonen blijft voortbestaan, nemen steeds meer Chinese ouders genoegen met een dochter. Voor velen is een zoon en een dochter het ideaal. Dochters worden gewaardeerd omdat ze trouw zijn en beter voor de ouders zorgen.

Boetes voor adoptie

Vooral als een adoptie buiten de officiële instellingen omgaat, hebben de nieuwe ouders moeite met de registratie van hun adoptiekind. Veel van deze adopties voldoen namelijk niet aan de voorwaarden van de wet. Adoptiekinderen in China worden nog vaak gezien als een ’extra geboorte’, en daarmee overtreding van de strenge geboortepolitiek, die nu al bijna dertig jaar wordt uitgevoerd.

Boetes kunnen honderden euro’s zijn; het is vaak letterlijk een kwestie van onderhandelen. Zeker voor inwoners van het platteland blijven het flinke - of zelfs onmogelijke - bedragen. Soms worden kinderen als straf bij de gezinnen weggehaald of de adoptieouders gedwongen sterilisatie te ondergaan. Vaak knijpen autoriteiten echter ook een oogje toe. Het ligt er maar aan hoe streng de geboortepolitiek op dat moment plaatselijk wordt toegepast.

Na het betalen van de boete kunnen veel adoptieouders hun kind alsnog registreren. Dan krijgen ze een plaatselijke verblijfvergunning die iedere Chinees nodig heeft voor het recht op onderwijs en gezondheidszorg. Sommige ouders lukt het echter niet om officiële registratie te regelen, of ze proberen dat niet eens om boetes te voorkomen. Hun adoptiekinderen hebben dan ook geen recht op die sociale voorzieningen.

Het bovenstaande was het begin van een website die ik over dit onderwerp wilde maken. Inmiddels zijn we enkele jaren verder en is dit onderwerp voor mij niet langer van toepassing om persoonlijke redenen.